Butsugu : Bekers voor water en rijst – het vormen van de bekers (deel 2)

Nu ik eindelijk alle stukken hout aan elkaar gelijmd heb, kan ik beginnen met het vormen van de bekers. En het is altijd weer een spannend moment als de lijmklemmen eraf mogen.

Butsugu_28Afgezien van wat brandsporen van de zaagtafel, ziet het er eigenlijk al best mooi uit.

Butsugu_30Nu moet ik de uiteinde haaks zagen, waarbij ik de uiteinden – t.o.v. de witte strook  – even dik wil hebben. Ik heb even genoeg van al het handgereedschap en schakel over op het 1500 watt geweld van mijn afkortzaag.

Ik markeer de gewenste dikte van de uiteinde zo goed mogelijk, en zaag puur op het oog de uiteinden.

Butsugu_33Nu moet ik beide bekers exact even hoog maken, dat ziet er later wel zo mooi uit. Om dat voor elkaar te krijgen, klem ik een stuk hout op mijn afkortzaag, waartegen ik de blokken kan duwen, dit wordt een stopblok genoemd.

Butsugu_35Ik duw een van de uiteinde van het hout goed tegen het stopblok en zaag het hout voor de eerste beker af.

Butsugu_37Ik doe hetzelfde met de andere beker en ik hout nu twee bijna identieke blokken over.

Butsugu_42Als je goed op de vorige foto kijkt, dan kun je het boorgat nog zien, dat ik gebruikt heb als uitlijning van de stukken hout, bij het lijmen. Dit wordt mijn uiteindelijke centrum en ik zoek twee forstner boren die dicht tegen de rand van het hout komen. De punt van deze boren plaats ik in het boorgat. Zo kan ik zien welke van de twee het mooiste resultaat geeft.

Butsugu_44Ik besluit uiteindelijk om de kleinste van de twee te nemen en begin met het uitboren van het gat. Dat kan ik niet in een keer doen. De boor en het hout worden zo warm, dat ik het hout bijna niet meer vast kan houden. Dat is ook niet zo gek, want ik boor in de kopse kant van het hout.

Ik boor telkens een goede 2 a 3 centimeter diep en laat dan de boor en het hout een minuut of 10 afkoelen. Bij de eerste gaat alles perfect.

Butsugu_45Bij de tweede gaat het mis, en hapt er een stuk hout aan de binnenkant weg. Dat geeft blijvende schade. Ik moet een oplossing zien te vinden. Het eerste wat in mij opkomt is, maak van de mooie beker gewoon een vaasje, dat is ook onderdeel van een Butsugu set. Ik besluit om daar eerst eens een nacht over te slapen.

Ondertussen ga ik wel door met het vormen van de bekers. Voor ik de bekers perfect rond kan maken, moet ik eerst een hoop hout weg zien te halen. Ik gebruik daarvoor mijn blokschaaf, een van mijn meest gebruikte schaven. Het geboorde gat in het hout, is een geweldige plek voor een lijmklem.

Butsugu_49En als ik met de eerste beker klaar ben, liggen er allemaal kleine krulletjes op mijn workmate.

Butsugu_51Wat er alleen maar meer worden als ik ook de tweede ronder geschaafd heb

Butsugu_54Om de uiteindelijke ronde vorm in de bekers te krijgen, maak ik gebruik van een schuurrol in mijn kolomboor. Ik moet daarvoor nog wel een hulpstuk maken.

De grootste spijker die ik heb is bijna 4mm. Ik heb dan 0,03 mm spelling, maar daar doe ik het voor.

Butsugu_55Een forstnerboor heeft aan de onderzijde een klein puntje, waardoor deze altijd een gaatje achter laat. Dit gaatje kan ik mooi gebruiken om de 4mm boor te centreren in het gat van de forstnerboor. Ik boor nu in beide bekers een gat van 4mm.

Butsugu_59Nu plaats ik de spijker in een van de bekers – met de punt in de onderzijde – en plaats de beker met spijker en al op een stuk afval hout. Het plan is, om dit stuk hout op het bedje van mijn kolomboor te klemmen.

Butsugu_61Nu ik de positie heb van de spijker, boor ik ook in het afvalhout een gat van 4mm en verzink de kop van de spijker met een 10mm boor.

Butsugu_62Ik controleer of de spijker haaks in het hout staat voor ik met het schuren begin.

Butsugu_64Het hulpstuk klem ik met twee lijmklemmen vast op het bedje van mijn kolomboor. Ik zorg ervoor dat de beker een klein beetje tegen de schuurrol aandrukt. Nu zet ik de kolomboor aan en draai de beker net zolang tegen de schuurrol aan, tot ik hoor dat de schuurrol niet meer schuurt.

Butsugu_65Nu maak ik de linker lijmklem los en plaats de linkerzijde van mijn hulpstuk een paar millimeter dichter bij de schuurrol. Ik klem hem weer vast , zet de kolomboor aan en draai de beker tegen de schuurrol, tot ik hoor dat deze niet meer schuurt. Dit proces herhaal ik tot de wand van de beker de gewenste dikte heeft.

Voor ik de tweede beker ook schuur, plaats ik met een lijmklem een stukje hout – aan de achterzijde – tegen de linkerkant van mijn hulpmiddel. Nu weet ik exact waar ik moet stoppen met de tweede beker.

Na het “draaien” van de bekers, boor ik een gat van 6mm in de onderkant van de beker. Mijn kleinste proppenboor is 6mm, 2mm te groot voor de diameter van de spijker.

Bloemenvaas_166Uit een stuk mapple boor ik 2 proppen van 6mm, deze lijm ik in het gat in de bodem van de beker, dat ik net groter gemaakt heb.

Bloemenvaas_169

Ik laat de lijm even een paar minuten drogen, voor ik de prop gelijk met de onderkant afsteek. Hiervoor gebruik ik een normale beitel.

Bloemenvaas_170

Je kunt zien dat het draaien van hout tegen een schuurrol, veel sporen achterlaat. Misschien dat ik de bekers gladder had gekregen, als ik het schuurlinnen in de schuurrollen vervangen had door korrel p180. Maar ik heb ze heel voorzichtig met de hand opgeschuurd. Daarbij moest ik goed opletten dat ik de bekers niet vervormde.

Als laatste breng ik de gebruikelijke drie lagen Deense olie en wax aan. Dit doe ik niet aan de binnenkant. Deze smeer ik in met epoxy, mijn hoop is dat de binnenkant dan waterdicht is, zodat ik ze echt als vaasjes kan gebruiken.

Op de volgende foto’s zie je het eindresultaat. Er zijn nog strepen van de schuurrol zichtbaar, maar in het echt zijn ze niet zichtbaar. Ik heb behoorlijk ingezoomd met het maken van de foto.

Butsugu vaas_260Butsugu vaas_261Mijn conclusie na het experimenteren met het gebruik van een schuurrol als draaibank, is dat het gaat. Het is wel enorm tijdrovend en zoals ik het nu gedaan heb moet je nog veel na schuren.

Wat ik volgende keer anders doe, is het volgende. Ik heb de schuurrol nu in vast positie gelaten. Met andere woorden ik heb de boorkop van de kolomboor niet bewogen. Als ik de kolomboor omhoog en omlaag laat gaan tijdens het schuren, dan krijg je het idee van een oscillerende spindle sander. Mijn gok is dat ik dan minder last heb van schuursporen.

Leave a Reply