Butsudan – deurframes en de glaslatten (deel 9)

Tot nu toe heb ik veel gebruik kunnen maken van mijn elektrisch gereedschap. Dat zorgt ervoor dat de vaart in het project blijft. Nu ben ik alleen op het punt beland, waarop het hout zo klein is, dat ik mijn elektrisch gereedschap niet kan gebruiken omdat de stukken hout te klein zijn.

Het hout voor de frames van de deuren kan ik nog wel op breedte zagen met mijn zaagtafel, maar vanaf dan is het een kwestie van handgereedschap. Voor het op lengte zagen van de frame delen, gebruik ik een markeermes en een winkelhaak.

Butsudan_143Ik maak eerst een diepe snede over de breedte van het hout. Daarna kan ik het mes en de winkelhaak gebruiken om ook in de dikte van het hout een snede te maken. Aangezien dit de eerste keer is dat ik volledig vertrouw op mijn vaardigheden op het gebied van handgereedschap kostte me dit aanvankelijk veel tijd. Maar na enige oefening ging dit eigenlijk best verbazingwekkend snel en ook nog eens heel precies.

Nadat ik de snedes in het hout heb gemaakt, steek ik met een beitel een kleine inkeping aan de kant waar ik moet gaan zagen.

Butsudan_147Dat doe ik voor beide snedes en nu heb ik mooi een haakse lijn waar ik mijn zaagblad tegen aan kan laten rijden.

Butsudan_149Butsudan_152Nu is het een kwestie van voorzichtig beginnen te zagen op het brede deel. En daarbij goed in de gaten houden dat je de lijn volgt op het smalle deel. Omdat je zo precies kunt markeren met een markeer mes, is het heel makkelijk om twee gelijke staanders te maken (voor de buitenkanten van de deuren) en 4 liggers (twee onder en twee boven). Ik let er goed op dat de nerven van de twee bovenste delen uit een stuk hout komen, zodat de tekening mooi doorloopt. Uiteraard doe ik dit ook voor de onderste liggers.

Nu kan ik de deurdelen op de kast leggen om te kijken hoe het eruit komt te zien. De twee binnenste staanders heb ik nog niet gezaagd, omdat ik de maat pas op kan nemen als de andere delen klaar zijn. In mijn oorspronkelijk ontwerp wilde ik de liggers aan de binnenkant door laten lopen. Dit is puur cosmetisch, maar als ik de stukken hout op de kast leg, zie ik dat ik toch een halve tot een hele centimeter te kort kom. Dit had me zorgen moeten baren, maar ik dacht dat ik gewoon verkeerd gemeten had. Later zal blijken dat dit een hele andere oorzaak heeft.

Butsudan_155Er rest mij niets anders dan of alles opnieuw zagen, of terug te grijpen op het traditionele ontwerp van deuren. Dat is alle staanders zijn de volledige hoogte van de deuren. Met de hand zaag ik uit een stuk hout de middelste staanders en probeer ik de houtnerven zoveel mogelijk op elkaar te laten aansluiten.

Butsudan_157Met wit potlood teken ik een A, een B en een O op de middelste staanders zodat ik exact weet hoe ik deze tijdens het lijmen moet plaatsen.

Met de Festool domini maak ik 4mm domino verbindingen en doe een proefpassing.

Butsudan_162Het viel me bij de proefpassing al op dat er iets niet helemaal haaks was, maar ik vermoedde dat dit kwam doordat de kast ook nog niet gelijmd is. Ook toen heb ik niet verder gekeken naar de oorzaak en heb ik de deuren gewoon gelijmd.

Butsudan_165Mijn Butsudan project begint wel een project van fuck-ups te worden. Als de deuren uit de houtklemmen haal zie ik dat de middelste staanders niet goed sluiten. Daarnaast zijn de deuren ietsjes krom. Dit komt door het hout voor de binnenste staanders. Er rest mij niet anders dan de frames met een bankschaaf, met het handje recht te schaven. Hiervan heb ik helaas geen foto’s genomen.

Om de middelste staanders recht te maken (de kier tussen de deuren moet wel recht zijn). Plak ik de deuren met dubbelzijdig tape op elkaar. Nu kan ik ze op de freestafel gelijk aan elkaar frezen.

Butsudan_188Als ik voor paneeldeuren had gekozen, dan had ik de groef voor de panelen al moeten frezen voor ik de frames in elkaar kon lijmen. Omdat ik ervoor gekozen heb om het rijstpapier met glaslatten in de deuren te zetten (dan ik het rijstpapier altijd makkelijk vervangen als het beschadig raakt), hoef ik de sponning pas na het lijmen te frezen. Hiervoor gebruik ik een sponningfrees.

Butsudan_191Het wieltje van de sponningfrees loopt mooi tegen de binnenkant van de deurframe. Let hierbij wel goed op, dat je het hout de omgekeerde richting tegen je frees aan moet drukken, van het frezen aan de buitenkant. Maar voor ik de frees op de deuren zet, frees ik eerst een sponning in een stuk afval. Dan kan ik mooi de diepte van de sponning controleren.Butsudan_198Als ik de juiste diepteinstelling van de sponningfrees heb gevonden, frees ik de sponning in de frames.

Butsudan_200De dag waarop de vierkante frees wordt uitgevonden, hang ik de vlag uit. Tot die tijd moet ik de rondingen van de frees met hamer, beitel en grondschaaf vierkant maken. Het wordt toch echt tijd om een keer een bredere beitel te kopen, dat maakt dit soort klusjes makkelijker.

Butsudan_204Uit reststukken walnoot zaag ik met mijn zaagtafel dunne strookjes hout, die iets minder hoog zijn dan de diepte van mijn sponning. Als je mijn zaagtafel ziet, dan begrijp je vast wel waarom ik heel graag een echte zaagtafel wil. Ik moet het hek met lijmklemmen vastzetten anders zaag ik scheef. De hoogte van mijn zaagblad is niet instelbaar, evenals de hoek van mijn zaagblad. Dat laatste wordt opgelost doordat de bovenkant van de zaagtafel kan kantelen, maar dit maakt houtbewerken er niet veiliger op.

Butsudan_208De manier waarop ik de glaslatten zaag kan ik je niet aanbevelen. Dit is een zeer onveilige situatie, omdat je met je handen heel dicht bij het zaagblad moet komen. Ik doe dit alleen als ik er volledig met mijn aandacht bij ben en ik zeker weet dat niemand thuis of in de buurt is, zodat ik zo weinig mogelijk afleiding krijg.

De glaslatten zijn te klein om met mijn afkort zaag te zagen. Ik ben aangewezen op een ouderwetse verstekbak.

Butsudan_210Maar daar kan je ook heel precies mee zagen. En om eerlijk te zijn, gaat het eigenlijk net zo snel en is het voor dit soort gefrutsel veel veiliger. Uiteindelijk levert een paar minuten zagen het volgende op.

Butsudan_212Als ik de glaslatten verwijder, nummer ik zowel de glaslatten als de binnenkant van de sponningen. Zo weet ik later nog precies welke glaslat waar hoort.

Butsudan_215De deurframes en de glaslatten zijn klaar. Nu kan ik beginnen met het inleggen van de beschermlatten in de deuren. Maar dat zie je in het volgende deel.

Leave a Reply