Butsudan – hout voorbereiden voor het karkas (deel 1)

Butsudan_024Volgens de statistieken van deze blog, is het over grote deel van de bezoekers, het meest geïnteresseerd in een Butsudan. Bij deze kan ik hen tevreden stellen, want ik ben – eindelijk – aan het maken van mijn Butstudan begonnen. Voor mijn eigen Butsudan trek ik het hele register, van de technieken die ik ken, open. Als je van plan bent om de Butsudan na te maken, dan kun je bepaalde stappen overslaan. Ik zal op de punten waarop ik extra handelingen verricht, duidelijk aangeven wat optioneel is en wat niet.

Het hout dat ik bij de houthandel heb gekocht, is bekant recht. Bekant is een verbastering van het woord bijkant, dat bijna betekent. Bekant recht hout is heel grof gezaagd waardoor de smalle kant t.o.v. de brede kanten recht is, maar niet kaarsrecht. En in de meeste gevallen staat de smalle kant ook niet haaks op de brede kant. Hout moet haaks zijn, anders krijg je met geen mogelijkheid mooie houtverbindingen. De eerste stappen van dit project zijn het schaven van de planken.

Ik ben in bezit van een goedkope combi schaafbank/vandiktebank, waarvan de schaafbank heel goed presteert. De vandiktbank daarentegen geeft een wat minder mooi resultaat.

Butsudan_044Butsudan_043

 

 

 

 

Het stuk hout dat je in de bovenstaande foto’s ziet is birdseye maple. Omdat ik de schaafbank toch uit mijn schuur moest halen, heb ik deze meteen mee geschaafd. Ik zal dit stuk hout niet voor dit project gebruiken. Maar helaas ben ik  de foto’s die ik van het hout voor de Butsudan heb gemaakt, kwijtgeraakt.

Voor de beginnende houtbewerkers die nog niet eerder met een schaafbank hebben gewerkt hier een korte uitleg. Op de foto links zie je een metalen strip die over de linker- en de rechterkant van de schaafbank ligt. Deze metalen strip ligt over de messen van de schaafbank, zodat de kans kleiner is dat je vingers de messen raken. De messen van de schaafbank zijn exact even hoog als het linkerdeel van de schaafbank.

Het rechterdeel kun in je hoogte instellen, waardoor hij net iets lager is dan de linkerkant. Ik heb mijn schaafbank meestal op 1 millimeter staan. Als je het hout nu goed tegen het hek aan duwt en het goed op het linkerdeel van de schaafbank duwt, dan zorgt de schaafbank ervoor dat oneffenheden weg geschaafd worden en dat de zijde die je tegen het hek duwt haaks is t.o.v. het geschaafde deel.

Als je een hoek hebt die haaks is, dan kan je daarna het verder haaks maken. Dit doe je door het deel dat je tegen het hek duwt naar onderen, door je vandiktebank te halen. De smalle kant tegenover de kant die je over de schaafbank hebt gehaald, kan je haaks maken met een zaagtafel.

Als je niet over dergelijk gereedschap beschikt, dan heb je twee alternatieven. Mijn Butsudan maak ik van massief hout, dit houdt in dat het planken zijn die van bomen gezaagd zijn. Hout is gewoon heel duur, dus het alternatief waarvoor je kunt kiezen is multiplex. Dit is vaak goedkoper en veel stabieler dan massiefhout, omdat massiefhout nu eenmaal altijd blijft werken. Multiplex doet dit niet.

BALTIC BIRCHHet nadeel van multiplex is dat de zijkanten niet mooi zijn. Muliplex bestaat uit dunne laagjes, vaak speciaal gekweekt – en dus goedkoper – hout. De boven en onderzijde zijn meestal van wat duurder hout, zodat het op massief hout lijkt. Om de zijkanten mooi te maken, kun je speciale band kopen, die je met een strijkijzer op de zijkanten kan lijmen. De strijkijzer verwarmt de lijm die aan de onderkant van de band zit, waardoor de lijm gaat hechten op de multiplex.

Mocht je daarentegen toch voor massief hout willen gaan, dan heb je twee opties. De eerste optie is voor die mensen die niet bang zijn om hun handschaven te gebruiken. Dit is een prima alternatief, het duur alleen wat langer. Dat is voor mij de reden om het met de schaafbank te doen. Het tweede alternatief is om een meubelmaker bij jou in de buurt te zoeken. De meeste meubelmakers schaven je hout tegen een kleine vergoeding.

Nadat ik het hout heb geschaad en op breedte heb gezaagd met mijn zaagtafeltje, kan ik beginnen met het op lengte zagen van de boven- en onderkant en de zijkanten van de kast. Hiervoor gebruik ik een elektrische afkortzaag. Dit kun overigens ook prima met de hand doen, maar zorg er wel voor dat je recht en haaks zaagt. Op de volgende foto zie je een proefmontage van de planken. Ze staan tegen een grote winkelhaak om te zorgen dat ze niet omvallen.

Butsudan_001Butsudan_002

 

 

 

 

 

 

 

Op dezelfde manier waarop de planken zo op elkaar liggen, heb ik de Butsudan een week lang in mijn woonkamer laten staan. Dit omdat aan het weekend helaas weer een einde kwam. En omdat ik nog niet helemaal zeker was over hoe ver ik de boven- en onderkanten uit wilde laten steken. Voor al mijn projecten geldt dat ik op voorhand alleen mentale tekeningen maak, en het project dan laat ontstaan. Het klinkt misschien raar, maar het hout vertelt je hoe je het project moet doen.

Leave a Reply