Butsudan – lade voor onder het schapje (deel 14)

Ik zaag de lengtes die ik voor de zij-, voor- en achterkant nodig heb, uit de twee planken die ik uit de populieren balk heb gezaagd. Populieren hout werd/wordt voornamelijk toegepast voor de achter- en zijkanten van lades. Erg jammer, want de nerftekening in populier kan erg mooi zijn. Al heeft populier wel het nadeel dat het heel zacht is, als je niet uitkijkt dan heb je er zo een deuk in.

De achterkant verbind ik met open zwaluwstaart verbindingen met de zijkant. Hiervoor gebruik ik een aftekenhulpstuk voor zwaluwstaarten, een markeermes, een afbreekmes, een kruishout, beitels, een zwaluwstaartzaag, een potlood en een winkelhaak. Dit is het eerste project dat ik doe waarin ik het markeermes gebruik voor het aftekenen. Dit is me zo goed bevallen, dat ik dit ook ga proberen voor de zwaluwstaarten. Om eerlijk te zijn heb ik dit nog niemand zien doen op internet, maar goed soms moet je wat experimenteren. Ik teken de zwaluwstaarten eerst af met het aftekenhulpje en een afbreekmes.

Butsudan_293Vervolgens maak ik een kleine inkeping met een beitel in de stukken die verwijderd moeten worden.

Butsudan_295Nadat ik de zwaluwstaarten in de kopse kant heb ingezaagd, maak ik ze los van het plankje met een beitel.

Butsudan_292

Nu kan ik de zwaluwstaart exact overnemen op de achterkant van de lade, met een afbreekmes. Deze lijnen zet ik er dieper in met een markeermes en maak de zwaluwstaart in de achterkant op dezelfde wijze.

Omdat het mooier is dat de pennen van de zwaluwstaarten, aan beide uiteindes van de zijkant gelijk zitten, trek ik de lijnen van de zijkant door naar de kant waar nog geen zwaluwstaart zit. Ik zaag de zwaluwstaarten in met het volgende resultaat.

Butsudan_296Nu kan ik de zwaluwstaarten aan de zijkanten inzagen waardoor ik de twee stukken aan de zijkant al kwijt ben. Ik hoef alleen nog het middelste deel met een beitel te verwijderen.

Butsudan_299Voor een haakse verbinding draai ik het plankje nu om en klem een stukje melamine over het uiteinde van de zwaluwstaart. Hiermee kan ik de beitel zo begeleiden dat ik een haakse verbinding krijg.

Butsudan_300Als ik klaar ben dan ziet het plankje met de zwaluwstaarten er als volgt uit.

Butsudan_302Dit is de tweede keer dat ik open zwaluwstaarten gebruik in een project, dus ik voel me al zelfverzekerd genoeg om het proces te fotograferen. Voor de verbinding tussen de zij- en voorkant, gebruik ik een half open zwaluwstaart. Deze is bijna identiek aan de open zwaluwstaart. Het verschil is dat de pennen van de zijkant niet door de voorkant komen. Omdat het de eerste keer is dat ik deze verbinding maak, wil ik mijn aandacht bij het houtbewerken houden. De volgende keer maak ik zeker foto’s van het proces, want achteraf gezien was het vrij makkelijk. Het resultaat is – maak je geen zorgen om de kieren, de verdwijnen als ik de lade ga lijmen:

Butsudan_303Nu ik alle houtverbindingen op de juiste plaats heb, kan ik de groef voor de bodem frezen. Voor de bodem gebruik ik een stuk populieren multiplex dat ik nog bewaard heb van een eerder project. Hoewel de rest van de kast van massief hout is, is het voor de bodem veel beter om multiplex te gebruiken. Multiplex is veel stabieler en beweegt niet.

Voor ik de groeven kan frezen monteer ik een hek op mijn freestafel. Dit klinkt heel luxe, maar het zijn twee stukken multiplex die ik op elkaar gelijmd en geschroefd heb. In het midden zit een gat dat groot genoeg is voor mijn grootste frees. Het uitlijnen van de hek is best veel werk, want ik zet het hek vast met lijmklemmen, en die verdraaien het hek soms een beetje als je ze vastklemt.

Butsudan_304 Butsudan_305Ik doe een proef op een stukje afvalhout en als ik tevreden ben, dan kan ik de groeven in de lade zelf frezen. Voor ik dat doe teken ik eerst twee lijnen op mijn freestafel. De eerste geeft exact aan waar de linkerkant van het vingerfreesje, waarmee ik de groef frees, zit. En de andere lijn zit exact aan de rechterkant. Dit doe ik zodat ik weet waar ik, bij het frezen van de groef in de voor- en achterkant, moet stoppen. Deze groef mag namelijk niet volledig in de voor- en achterkant, want dan zie je gaten in je zijkanten.

Op de voor en achterkant plak ik een stukje blauwe tape op de plaats waar ik ongeveer moet stoppen met frezen. Ik heb dan nog wel een paar millimeter over, en frees twee millimeter over de lijn. Hierdoor hoef ik de groef niet bij te werken met een beitel want deze loopt ver genoeg door. En ik frees niet door de pennen heen waardoor je de groef in de zijkanten ziet.

Butsudan_306Als ik de groeven in de vier zijden heb gefreesd, kan ik de maat van de bodem overnemen uit de voor-, zij- en achterkanten. Het zagen doe ik met de hand.

Butsudan_308Nu kan ik eindelijk een proef passing doen.

Butsudan_310En kan ik eindelijk de lade in elkaar lijmen, waarbij ik de bodem niet voorzie van lij, deze moet vrij kunnen bewegen in de lade. Het multiplex mag dan wel stabiel zijn, het populierenhout is dit niet.

Butsudan_312Met de bankschaaf, schaaf ik de boven- en onderkant vlak en schaaf ik de pennen van de zwaluwstaarten vlak. Ik heb de pennen bewust te diep gemaakt, want als je ze schaaft dan worden ze nog net even wat mooier.

Butsudan_314

Op de volgende foto zie je, dat ik de zichtbare nerf in de achterkant (rechts) door heb laten lopen in de rechter zijkant. Met name daarop ben ik enorm trots.Butsudan_315Ik schuur de lade met het standaardpatroon (p80, p120 en p180). Met een liniaal zoek ik op het frontje het middelpunt op. Dit doe ik door een lijn te trekken van linksonder naar rechtsboven en van linksboven naar rechtsonder. Waar de twee lijnen elkaar raken zit het middelpunt.

In het middelpunt boor ik een 3mm gaatje, zodat ik de 10 mm boor voor het gat van het knopje makkelijker kan boren. Nu kan ik het knopje lijmen en kan de lade de drie lagen olie en de laatste laag houtwax ontvangen.

Leave a Reply