Je wilt beginnen met houtbewerken – Accuboormachine en bitjes (deel 2)

8811986452510-424-424Een accuboor is het gereedschap dat het makkelijkst in gebruik is. Je kunt eigenlijk maar twee dingen met een accuboormachine: gaten boren en schroeven vast- of losdraaien. Toch zijn er genoeg mensen die niet weten hoe ze met een accuboormachine om moeten gaan. Omdat het lijmen en schroeven van hout een prima houtverbinding oplevert, beschrijf ik in dit artikel de basisinstellingen die je op bijna elke accuboormachine terugvindt. De precieze locatie van de instellingen verschilt van merk tot merk.

Aan de bovenkant van de Makita zit een schakelaar voor het instellen van de kracht. De laagste stand (stand 1) gebruik je voor het schroeven en de zware stand (stand 2) voor het boren. Zorg dat je altijd de juiste stand gebruikt.

Elke boormachine heeft een richting schakelaar, hiermee kun je instellen of de motor met de klok mee draait (voor het vastschroeven en boren) en tegen de klok in voor het losdraaien van schroeven. Daarnaast heeft elke accuboormachine een slipstand. Hier mee stel je in of de boorkop makkelijk of niet moet slippen. Voor het boren van gaten geldt dat je de slipstand uit zet. Meestal herken je dit aan de tekening van een boortje.

Voor het boren van gaten is nog een ding van belang. Boor het gat nooit in een keer, maar trek het boortje na elke paar millimeter even een stuk omhoog, zodat het hout wat je wegboort, uit het gat kan. Hiermee voorkom je brandplekken (zeker bij hardhout) en gaan je boortjes langer mee.

Voor het schroeven geldt dat je een zo laag mogelijke slipstand in stelt. Daarmee voorkom je dat het hout gaat splijten, omdat de schroef te veel kracht op het hout uitoefent. Overigens is het altijd verstandig om een schroefgat eerst voor te boren.

Wat minstens zo belangrijk is, bij het vast- of losdraaien van schroeven is het gebruik van het juiste schroefbitje. Zeker als je kruiskop schroeven gebruikt. Ik heb altijd medelijden met de schroefbitjes van een van mijn buurmannen, als hij aan het klussen is. Je hoort dan gewoon dat het bitje niet goed pakt en daardoor de schroefkop en het bitje kapot draait. Dat is niet alleen lastig als je de schroef weer los wilt draaien maar ook gewoon enorm zonde van het geld dat je kwijt bent om maar weer een nieuwe set bitjes te kopen. Ik gebruik mijn bitjes al jaren en die werken nog steeds perfect.

Hoe herken je welke bit je moet gebruiken? Voor kruiskoppen geldt dat er in Nederland twee systemen te koop zijn. Je hebt de PH en de PZ kruisschroeven. Je kunt ze heel makkelijk herkennen aan de schroefkop.

Schroef_phSchroef_PZ

De PZ schroef (de rechter schroef) heeft altijd een kruis dat in de schroefkop gestempeld is. De PH schroef heeft dit niet. Ik zelf gebruik het liefste de PZ schroef, omdat deze net iets beter pakken dan de PH schroef. Naast het type schroef is het ook heel belangrijk om de juiste grootte te gebruiken. Voor zowel de PH als de PZ geldt dat de meest gangbare maten 1, 2 of 3 zijn. 1 is de kleinste en 3 is de grootste. Probeer eerst of het bitje perfect in de schroefkop past. Ook hier geldt weer dat het zonde is om de verkeerde grootte te gebruiken, je draait de bitjes (en ook de schroeven) alleen maar kapot.

De kruiskop is inmiddels op zijn retour. En de opvolger ervan – de torx schroef – is al een tijdje te krijgen in de doe-het-zelf zaken. Een torx bit heeft veel meer grip op een torx schroef, waardoor je een schroef makkelijker kunt vastdraaien. Als ik door mijn voorraad kruisschroeven heen ben, dan vervang ik de kruiskop door de torx variant.

torx-bit torx-schroef

Voor het voorboren van schroeven, kun je speciale boortjes kopen in verschillende diameters. Kies altijd een diameter die dunner is dan het schroefdraad, anders pakt de schroef niet in het hout. Naast de verschillende diameters komen de deze boortjes in verschillende uitvoeringen voor.

verzinkboor voorboor_DT7615

Links zie je een voorboor met geïntegreerde verzinkboor. Ik zelf gebruik liever een losse verzinkboor (zie de volgende foto), omdat ik het instellen van de gecombineerde voor- en verzinkboor te veel gedoe vind. Rechts zie je een standaard set van voorboor boortjes.

losse verzinkboorHet voorboren van gaten voor scharnieren, kan een lastige klus zijn – zeker als je precies in het midden van het schroefgat wilt boren. Bij de betere gereedschapwinkels, kun je hiervoor speciale centreerboren kopen. Waarmee je gegarandeerd altijd precies in het midden van het gat boort.

-schapdrager-centreerboor-5mm-

Naast de keuze voor het juiste bitje en het voorboren van de schroefgaten, is er nog een tip waarmee je de levensduur van je bitjes kunt verlengen. Sommige mensen denken namelijk dat een accuboormachine namelijk maar twee standen heeft – uit of vol aan. Dit is uiteraard niet zo en het is veel beter om een schroef op een langzame stand aan te draaien.

Butsudan_272Als de schroef, ondanks het voorboren nog steeds niet makkelijk in het hout draait, dan kun je de schroef insmeren met kaarsvet. Je kunt hiervoor elke kaars gebruiken, op de foto hiernaast gebruik ik een parafine kaars die ik even snel van mijn buren heb geleend.

Met name als je lange schroeven in hout wilt schroeven, voor bijvoorbeeld constructies in je tuin, is kaarsvet of parafine onontbeerlijk. En natuurlijk zijn er ook merken als rotadril, die schroeven verkopen waarvan de punt al ingevet is. Maar ook daar hangt weer een prijskaartje aan. De extra kosten zijn vaak veel hoger, dan de prijs van een goedkope kaars in de supermarkt of bij de Action.

Om eerlijk te zijn, had ik niet verwacht dat ik zo’n lang artikel aan de accuboormachine zou wijden. Maar zo zie je maar, dat kennis van de accessoires vaak belangrijker is dan de kennis van het gereedschap zelf.

Leave a Reply