Voorzettafel – het tafelblad (deel 1)

Offertafel_211Omdat het Buddha beeld op een schap in de Butsudan staat, wordt deze niet mooi verlicht als ik waxine lichtjes voor de kast zet. Dit was iets wat me al een tijdje stoorde. Bij toeval stuitte ik op een afbeelding van een tafel voor Bonsai boompjes. Dat model inspireerde mij voor het ontwerp van de voorzettafel.

Nu is het ontwerp zelf elegant en niet zo heel complex, maar omdat de poten van de tafel 45 graden op de liggers staan moest ik goed nadenken over hoe ik de houtverbindingen zou maken. Ik heb daarvoor heel wat you tube filmpjes bekeken, maar ik kon nergens een voorbeeld vinden. Ik besloot om maar gewoon aan de slag te gaan.

Het uitgangspunt voor de te gebruiken houtsoorten, was dat deze mooi bij de Butsudan en de Butsugu moeten passen. Ik kwam weer uit op Amerikaanse walnoot en Mapple. Ik had alleen geen plank liggen die breed genoeg was. Om toch de juiste breedte te krijgen, heb ik twee planken tegen elkaar aangelijmd. Hierbij heb ik geprobeerd om de tekeningen van beide planken in elkaar over te laten lopen, zodat het lijkt alsof het een geheel is.

Offertafel_98Om de planken naadloos te kunnen lijmen heb ik de kanten, die ik tegen elkaar wilde lijmen, eerst over de van-dikte-bank gehaald. Deze tafel heb ik tussen kerst en oud- en nieuw gemaakt. Het was toen veel te koud buiten, waardoor ik geen foto’s gemaakt heb van het haaksmaken van de planken.

Nadat ik de planken gelijmd heb, kwam ik erachter dat de planken niet overal mooi vlak waren. Maar inmiddels heb ik genoeg ervaring met het gebruik van handschaven en was dit zo opgelost. De volgende stap, was het haaks maken van het blad. Daarvoor heb ik de afkort zaag gebruikt.

Offertafel_100Al langer speel ik met de gedachte om de techniek van houtinleggen in een project uit te proberen. Dit was het uitgelezen project om dat te doen. Bij de Arnhemse Fijnhouthandel heb ik ooit een stuk birds eye Maple gekocht. Omdat het vrij kostbaar hout is, wil ik zoveel mogelijk hout uit de plank halen. Het zaagblad in mijn zaagtafel is bijna 3 mm dik, dat betekent dat ik voor elke strook die ik van de birds eye maple zaag 3mm hout weggooi. Van sinterklaas heb ik een nieuwe Japanse zaag gekregen, die vooral bedoeld is om hout op de kopse kant te zagen. De zaag heeft tevens als voordeel dat deze nog geen milimeter dik is, waardoor ik minder hoef te verzagen.

De grote tanden gaan door het harde birds eye maple heen als boter. De strook die ik afzaag is iets breder dan 6mm. Ik heb de strook bewust breder dan 6mm gemaakt, zodat ik met een handschaaf de strook heel voorzichtig op 6mm kan krijgen. Dat is de breedte van de frees waarmee ik de groef in het tafelblad wil frezen, waarin ik hout in ga leggen.

Offertafel_105Met mijn profesorische freestafel, frees ik de groeven in de bovenzijde van het tafelblad. Ondanks de vrieskou, heb ik er toch snel een foto van gemaakt.

Offertafel_117Ik weet niet of het heel goed te zien is, maar ik heb op een plek de groef iets te ver gefrees. Die plek heb ik later met een beitel groter gemaakt. Waarna ik een stuk walnoot er in gelijmd, wat qua kleuring bijna gelijk is aan het blad. Als je weet waar die plek is dan zie je, maar anders valt het niet eigenlijk niet op. Ik heb daar wel even van gebaald, maar zoals mijn oma altijd zei: “Je moet kunnen zien dat het handwerk is.”.

Offertafel_119Met een brede beitel, maak ik de ronde hoeken van de frees haaks. En nu kan ik heel voorzichtig de stroken mapple met een handschaaf op dikte schaven. Ik gebruik hiervoor een blokschaaf en schaaf net zo lang, flinter dunne schaafsels, totdat de mapple een fractie dikker is dan de groef.

Offertafel_121Omdat het zo’n precies passing is, durf ik de maple niet helemaal in de groef te slaan zonder houtllijm. Ik zaag eerst 1 kant van een strook mapple in verstek. Vervolgens neem ik de maat op, zodat ik de strook exact op de juiste lengte krijg.

Offertafel_120Het verstek zagen doe ik met de hand. Hiervoor gebruik ik een ijzeren 45 graden haak. Met een markeermes kan ik een mooi lijn in het hout tekenen, waarna ik de lijn uit kan steken met een beitel. Voor het zagen zelf gebruik ik de kleinste zaag die ik heb en dat is in mijn geval een zwaluwstaart zaagje. Dit proces zal ik in een vervolg project nauwkeuriger beschrijven.

Als ik de eerste strook op maat heb, lijm ik deze in het tafelblad. Ik doe dit om geen enkele andere reden dan ongeduld. Ik wil heel graag het eerste resultaat zien.

Offertafel_122Met een blokschaaf schaaf ik de ingelegde strook bijna vlak met het tafelblad.

Offertafel_124Omdat het in verstekzagen van een strook net lang genoeg duurt om de lijm van een ingelegd stuk zo te laten drogen, dat ik hem kan schaven. Besluit ik om alle zijkanten een voor een in te lijmen en te schaven. Binnen drie kwartier kan ik het laatste stuk dat ik wil inleggen vast lijmen.

Offertafel_129Ook deze schaaf ik vlak met het tafelblad, maar ik voel met mijn vingers dat de ingelegde stukken iets boven het tafelblad steken. Toen ik net met houtbewerken begon, kocht ik heel veel gereedschap dat ik bij andere houtbewerkes op you tube filmpjes zag. Het meeste heb ik inmiddels wel gebruikt, maar de kaartschraper lag al een jaar of twee in een lade.

Ik weet niet goed waarom, maar – hoewel het slechts een stuk staal is – het gebruik van de kaartschraper intimideerde me. Ik besloot toch om het eens uit te proberen.

Offertafel_131Nadat ik eerst een paar minuten stoei met de kaartschraper, krijg ik al vrij snel door hoe deze werkt. Ik vraag me ook al gauw af, waarom ik dit niet veel eerder geprobeerd heb. Het gebruik ervan is super simpel en al vrij snel krijg ik de ingelegde stukken mooi gelijk met het blad zelf. Dat was niet het meest verbazingwekkende, maar nadat ik het hele tafelblad heel voorzicht onder handen heb genomen, voelt deze aan alsof ik hem met korrel p600 heb opgeschuurd. Zo glad als een baby bil.

Nu de bovenzijde van het tafelblad klaar is, kan verder met het onderstel. Dit wordt ook een uitprobeersel, ik heb de verbindingen wel in mijn hoofduitgedacht, maar het blijft spannend of dit ook zo gaat uitppakken als dat ik het bedacht heb. Maar daarover meer in het vervolg artikel.

Leave a Reply